Bật WiFi 24/7 trên điện thoại để tự động kết nối mạng miễn phí tiềm ẩn nhiều rủi ro bảo mật mà không phải ai cũng nhận ra. Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần thận trọng khi sử dụng WiFi công cộng để tránh nguy cơ mất dữ liệu và tài sản.
WiFi công cộng mang lại nhiều tiện ích khi giúp người dùng dễ dàng truy cập internet ở nhiều địa điểm khác nhau. Tuy nhiên, bên cạnh sự thuận tiện đó là những nguy cơ mất an toàn thông tin mà người sử dụng cần đặc biệt lưu ý để bảo vệ thiết bị và dữ liệu cá nhân.
Theo Công an tỉnh Quảng Ninh, hiện nay nhiều người có thói quen bật WiFi liên tục và kết nối với mạng tại các địa điểm công cộng như nhà hàng, quán cà phê, bảo tàng, thư viện hay sân bay nhằm sử dụng internet miễn phí. Dù tiện lợi, việc này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro mà nhiều người chưa thực sự nhận thức đầy đủ.
Một trong những thủ đoạn phổ biến của tin tặc là tạo các điểm phát WiFi giả mạo có tên gần giống với mạng chính thức của cửa hàng, quán cà phê hoặc doanh nghiệp. Một số mạng còn được đặt những tên quen thuộc như “Guest_Wifi” để đánh lừa người dùng kết nối nhầm.
Khi người dùng truy cập vào những mạng WiFi giả mạo này, thiết bị có thể bị cài cắm mã độc hoặc phần mềm gián điệp. Các loại virus, trojan hay spyware được tin tặc triển khai nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, dữ liệu quan trọng hoặc thậm chí kiểm soát thiết bị từ xa.
Trong nhiều trường hợp, việc kết nối vào mạng WiFi không an toàn có thể dẫn đến mất dữ liệu, lộ thông tin cá nhân và thậm chí gây thiệt hại về tài chính nếu thông tin tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử bị đánh cắp.
Ngoài nguy cơ nhiễm mã độc, người dùng còn có thể trở thành mục tiêu của hình thức tấn công xen giữa, còn gọi là Man-in-the-Middle. Với phương thức này, tin tặc lợi dụng mạng WiFi công cộng để đứng giữa quá trình trao đổi dữ liệu giữa người dùng và ứng dụng hoặc website.
Thông qua việc can thiệp vào luồng dữ liệu, đối tượng xấu có thể nghe lén, thu thập hoặc chỉnh sửa thông tin được truyền tải. Những dữ liệu bị đánh cắp có thể bao gồm tài khoản đăng nhập, mật khẩu, mã xác thực, thông tin ngân hàng hoặc các dữ liệu cá nhân quan trọng khác.
Các thông tin thu thập được từ những cuộc tấn công như vậy có thể bị lợi dụng cho nhiều mục đích như đánh cắp danh tính, chiếm quyền kiểm soát tài khoản, thay đổi mật khẩu trái phép hoặc thực hiện các giao dịch tài chính bất hợp pháp.
Trước những nguy cơ nói trên, Công an tỉnh Quảng Ninh đã đưa ra nhiều khuyến cáo nhằm giúp người dân hạn chế rủi ro khi sử dụng WiFi công cộng.
Theo đó, người dùng nên hạn chế kết nối với các mạng WiFi không có mật khẩu. Việc sử dụng mạng được bảo vệ bằng mật khẩu sẽ góp phần giảm bớt các nguy cơ liên quan đến bảo mật thông tin.
Bên cạnh đó, cần nâng cao cảnh giác khi truy cập các hệ thống WiFi mới, đặc biệt tại khách sạn, nhà hàng, quán cà phê hoặc các địa điểm công cộng khác. Trong những trường hợp này, mức độ an toàn của kết nối phụ thuộc nhiều vào cách thiết lập và quản lý hệ thống mạng của đơn vị cung cấp dịch vụ.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị người dùng kích hoạt xác thực hai lớp đối với các tài khoản quan trọng như ngân hàng, email và mạng xã hội. Đây là biện pháp giúp tăng cường lớp bảo vệ bổ sung trong trường hợp mật khẩu bị lộ.
Ngoài ra, việc thay đổi mật khẩu định kỳ cho các tài khoản cá nhân, đặc biệt là tài khoản ngân hàng và ví điện tử, cũng là cách giúp hạn chế nguy cơ bị xâm nhập trái phép.
Để nâng cao mức độ an toàn khi truy cập internet ở nơi công cộng, người dùng nên sử dụng các công cụ bảo mật như mạng riêng ảo VPN nhằm mã hóa dữ liệu trong quá trình truyền tải. Đồng thời, cần ưu tiên truy cập các website có giao thức bảo mật để giảm thiểu nguy cơ bị đánh cắp thông tin.
Một khuyến cáo quan trọng khác là nên tắt chế độ tự động kết nối WiFi trên điện thoại và các thiết bị di động. Việc này giúp tránh tình trạng thiết bị tự động truy cập vào những mạng không rõ nguồn gốc hoặc các điểm phát sóng giả mạo do tin tặc tạo ra.
Người dùng cũng cần kiểm tra kỹ tên mạng trước khi kết nối, tránh lựa chọn các điểm phát sóng có tên bất thường hoặc gần giống với mạng chính thức. Bên cạnh đó, việc thường xuyên cập nhật phần mềm và hệ điều hành cho thiết bị sẽ giúp vá các lỗ hổng bảo mật, giảm nguy cơ bị tấn công.
Đặc biệt, cơ quan chức năng khuyến cáo chỉ nên thực hiện các giao dịch quan trọng như chuyển tiền, thanh toán trực tuyến hoặc đăng nhập vào các tài khoản nhạy cảm khi sử dụng những mạng internet đáng tin cậy. Các lựa chọn an toàn hơn bao gồm WiFi tại nhà, mạng nội bộ của cơ quan hoặc kết nối 4G, 5G từ điện thoại cá nhân.
Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo công nghệ ngày càng tinh vi, việc chủ động bảo vệ thông tin cá nhân khi sử dụng WiFi công cộng là điều cần thiết. Chỉ một lần kết nối nhầm vào mạng giả mạo cũng có thể khiến người dùng đối mặt với nguy cơ mất dữ liệu hoặc thiệt hại tài chính. Vì vậy, thận trọng trong từng lần truy cập internet sẽ giúp giảm đáng kể các rủi ro về an ninh mạng.